كوردپا: ئەشكەوتی "میرمەڵاس" كە پێشینەیەكی زیاتر لە 12 هەزار ساڵەی هەیە، بەهۆی كەمتەرخەمی و پارێزگاری نەكردنی لەلایەن ئۆرگانە پێوەندیدارەكانی حكوومەتی ئێران، بەردەنووسەكانی لەلایەن كەسانێكی نەناسراوەوە دزراون.

غاری میرمەڵاس، لە كێوی "سەرسورخین" لە 30ی كیلۆمیتریی شاری "كووهدەشت"ی سەر بە پارێزگای لوڕستان هەڵكەوتووە.

بەپێی ئەو وێنە و نیگارانەی كە لەسەر دیوارەكانی كێشراون و هەڵكۆڵراون، زیاتر دەربڕی ئەو وێنە و گرتە مێژووییانەن كەلە رەزم، راو و بەرەنگاریی مرۆڤەكانی رابردوو بەجێ‌ ماون.

لەو وێنە هەڵكۆڵرلوانەدا وێنەی ئاژەڵی وەك" كەڵ، گا، سەگ، رێوی و بەتایبەت ئەسپ و سواركار" لە كاتی راودا هەڵكۆڵراون كە لەنێو بەردەنووسە كەوناراییەكانی ئێراندا بێ‌ وێنەن.

لەمەڕ گرینگیی و بایەخی ئەشكەوتی میرمەڵاس پڕۆفیسۆر "گیرشمەن" كەوناراناسی ناودار، بە بینینی ئەو وێنە هەڵكۆراوانەی سەر دیوارەكانی وتوویەتی:" دۆزینەوەی ئەو وێنە و نیگارانە لە ئەشكەوتێكی لوڕستان خاوەن گرینگییەكی تایبەتە، چونكە بەپێی ئەو لێكۆڵینەوانەی كەلە بەردەنووسی ئەشكەوتەكانی: بێستوون، ئەلبورز، و كێوەكانی خوراسان و هەروەها ئەفغانستان ئەنجام دراون، لە هیچكامیان بەو چەشنە وێنە و نیگار لەسەر بەردەكان هەڵنەكۆڵراون و ئەمەش تایبەتمەندیی بەرچاوی ئەو ئاسەوارە مێژوویەیە".

سەرەڕای ئەو گرینگی و تایبەتمەندییانەی كە ئەشكەوتی میرمەڵاس هەیەتی، هیچكاتێ‌ لەلایەن رێكخراوی ئاسەوارە فەرهەنگییەكانەوە نەپارێزراوە و رێوشوێنی گونجاوی بۆ نەگیراوتە بەر و هەوڵ بۆ تۆمار كردنی نەدراوە و هەر ئەوەش بۆتە هۆی بە تاڵان برانی بەردەنووسەكانی.