آژانس خبررسانی کوردپا
۲۳ شهریور ۱۴۰۵؛ انجمن صنفی معلمان کوردستان در آستانه چهارمین سالگرد جنبش «ژن، ژیان، ئازادی» با انتشار بیانیهای، این جنبش را فراتر از واکنشی اعتراضی به جانباختن ژینا امینی و بازتاب مطالبات عمیق جامعه ایران برای آزادی، برابری، کرامت انسانی و حق تعیین سرنوشت دانست. این انجمن با تأکید بر نقش زنان، نوجوانان و جوانان و شکلگیری همبستگی میان گروهها و مناطق مختلف، «ژن، ژیان، ئازادی» را بیانگر افقی برای آیندهای مبتنی بر حقوق برابر همه شهروندان عنوان کرد.
در این بیانیه همچنین با اشاره به سرکوب گسترده، جانباختن معترضان، بازداشتها و فشارهای پس از جنبش، تأکید شده است که سرکوب مطالبات اجتماعی نهتنها مشکلات را حل نمیکند، بلکه هزینههای انسانی و اجتماعی بیشتری به دنبال دارد. انجمن صنفی معلمان کوردستان راه برونرفت را در سازمانیابی مدنی، گفتوگوی فراگیر، پذیرش تنوع و مشارکت برابر همه شهروندان دانسته و بر حفظ دستاوردهای جنبش ژینا، دفاع از کرامت قربانیان و تبدیل مطالبات آزادیخواهانه به برنامهای روشن برای آینده تأکید کرده است.
متن عینی بیانیه انجمن صنفی معلمان کوردستان به شرح زیر است؛
بیانیه انجمن صنفی معلمان کوردستان به مناسبت چهارمین سالگرد شهادت ژینا امینی
گرچە گرفتن جان ژینا(مهسا) امینی دختر سقزی بە خاطر پوششی کە امروزە بسیار معمول و متعارف مینماید آنقدر شوکآور و تلخ بود کە حتی یادآوری آن هم میتواند دل میلیونها انسان را بە درد آورد، اما جنبش ژینا تنها واکنشی اعتراضی به این رویداد نبود؛ بلکه بیان نارضایتی عمیقی بود که طی دههها در لایههای مختلف جامعه متکثر ایران شکل گرفته بود و شهادت ژینا امینی در بازداشتگاە گشت ارشاد، به جرقهای تبدیل شد که بخشهای گستردهای از جامعه را به میدان آورد. ماهیت و میزان اعتراضات بە علاوە مطالباتی کە آشکار کرد نشان داد که دیگر نمیتوان آن را صرفا در چارچوب اعتراضات مقطعی و یا محدود به منطقه و استانی خاص هم توضیح داد.
تفاوت جنبش ژینا با بسیاری از جنبشهای پیش از آن، در این بود که دیگر صرفا معطوف به مرکز و اصلاح ساختار قدرت نبود، بلکه خواستههایی را نمایندگی میکرد که در طول صد سال گذشته، در نتیجه نگاه امنیتی و گفتمانهای مرکزگرا، به حاشیه رانده یا از عرصه عمومی حذف شده بودند. این جنبش، تکثر موجود در جامعه ایران را به شکلی آشکار به نمایش گذاشت و خواستار بازاندیشی در تعریف ایران و بازتعریف مناسبات سیاسی و اجتماعی بر اساس حقوق برابر همه شهروندان و گروههای مختلف جامعه شد.
شعار #ژن #ژیان #ئازادی (#زن #زندگی #آزادی) نیز از همین رو فراتر از یک شعار اعتراضی مورد اقبال قرار گرفت و به بیان فشردهای از مجموعه مطالبات جنبش تبدیل شد. «زنان» گرچە نیمی از جامعه را تشکیل میدهند، اما به دلیل نابرابری در دسترسی به قدرت، سرمایه و فرصتهای اجتماعی، در موقعیتی فرودست و اقلیتگونە قرار گرفتهاند و از اینرو به نمادی از مبارزه با تبعیض و سلطه جنسیتی تبدیل شدند. «زندگی» بیانگر مطالبه کرامت، رفاه، امنیت، آسایش و حق انتخاب بود و «آزادی» نمایانگر خواست رهایی فرد و تمامی بخشهای جامعه از ستم، حذف و سرکوب بود. پیوند این سه مفهوم، تصویری تازه از خواست بخش بزرگی از جامعه ایران ارائه کرد؛ تصویری که در آن آزادی فردی، برابری اجتماعی، کرامت انسانی و حق تعیین سرنوشت از یکدیگر جداییناپذیرند.
یکی از مهمترین ویژگیهای جنبش ژینا، نقش بیسابقه زنان در شکلگیری و تداوم آن بود. زنان نه صرفا یکی از گروههای معترض، بلکه در بسیاری از نقاط به نیروی محرک اعتراضات تبدیل شدند. مقاومت در برابر حجاب اجباری و دیگر اشکال کنترل بر بدن و زندگی زنان، به بخشی از مقاومت مدنی گستردهتر تبدیل شد. این تحول نشان داد که مسئله زنان در ایران صرفا یک مسئله حقوقی یا فرهنگی نیست؛ بلکه با ساختار قدرت، قانون، اقتصاد، خانواده و مناسبات اجتماعی پیوندی عمیق دارد. از این منظر، مبارزه برای حقوق زنان بخشی جداییناپذیر از مبارزه برای دموکراسی، برابری و آزادی در ایران است.
حضور گسترده نوجوانان و جوانان (کە در ادبیات سیاسی و رسانەای آن مقطع «نسل زد» نام گرفتند) همراە با نوع مطالباتی کە مطرح نمودند یکی دیگر از مشخصەهای بارز جنبش ژینا بود. این نسل که بخش مهمی از زندگی و ارتباطات خود را در فضای اینترنت، شبکههای اجتماعی و ارتباط با جهان گستردهتر شکل داده است، سبک زندگی، روابط اجتماعی و آیندهای متفاوت را مطالبه میکند. بسیاری از آنان پیش از ورود گسترده به عرصه اعتراضات اجتماعی، در زندگی فردی و خانوادگی نیز در برابر ساختارهای سنتی و پدرسالارانە مقاومت کرده بودند و جنبش ژینا فرصتی برای بروز این شکاف و اعتراض در سطح جامعه فراهم کرد. به همین دلیل، حتی با وجود سرکوب شدید، شکاف میان نسل جدید و ساختار سیاسی نهتنها کاهش نیافته، بلکه در بسیاری از عرصهها آشکارتر شده است. جنبش ژینا نشان داد که زنان نوجوانان و جوانان میتوانند/میخواهند در تعریف دستورکار سیاسی و اجتماعی کشور نقشی تعیینکننده داشته باشند و مرزهای آنچه پیشتر «دشوار» یا «ناممکن» تصور میشد را جابهجا کنند. یکی دیگر از وجوه مهم جنبش ژینا، ظرفیت آن در ایجاد همبستگی میان گروههای مختلف اجتماعی و مناطق گوناگون ایران بود. شعار «ژن، ژیان، ئازادی» گرچه با شهادت ژینا امینی از کوردستان سربرآورد اما بەسرعت به شعاری فراگیر در سراسر کشور تبدیل شد و همگان خواستەهای خود را در آن دیدند. حتی بعدها در سایر کشورها هم بە فریاد مردم و معترضان در برابر سیاستهای دولتها تبدیل شد.
بنابراین مسئلهای کە برای یک خانوادە کورد در پایتخت بە وجود آمد بە دلیل سویەهای گوناگون و پیوندها و اشتراکاتی کە با سایر مناطق و مردمان این جغرافیا داشت، به مسئلهای ملی و فراگیر تبدیل شد و گروههای گوناگون اجتماعی را در کنار یکدیگر قرار داد.
این تجربه نشان داد که دفاع از حقوق زنان، حقوق ملیتها، آزادیهای مدنی و عدالت اجتماعی میتواند نه در تقابل با یکدیگر، بلکه در قالب یک پروژه مشترک دموکراتیک معنا پیدا کند و بە شکلگیری نوعی همبستگی تازه بر پایه بهرسمیت شناختن تفاوتها و احترام به حقوق برابر همه بخشهای جامعه منجر شود.
البتە در مقابل هیچ دستاوردی نمیتوان و نباید رنجها و خاطرات تلخ آن دوران را تخفیف داد یا از یاد برد. "جان باختن هزاران انسان معترض، بە بیعدالتی، گرانی و بیکاری"، "بازداشت، پروندهسازی و فشار بر سایر معترضان" و "محدودکردن فضای عمومی و رسانهای کشور" هم روح و روان جامعە را بە شدت زخمی و متاثر نمود و هم شکاف میان مطالبات مشروع شهروندان و سازوکارهای رسمی پاسخگویی را عریانتر کرد.
درس مهم جنبش ژینا این است که برای ساختن آینده و ایجاد هرگونە تحول پایدار نیازمند سازمانیابی مدنی، گفتوگوی فراگیر و پذیرش تنوع و تکثر هستیم. آینده این کشور نمیتواند بر پایه حذف و سرکوب گروهی از جامعه به سود گروهی دیگر بنا شود، بلکه باید بر پایە مشارکت همه شهروندان و تضمین حقوق برابر آنان استوار باشد. شعار ژن، ژیان، ئازادی بیانگر افقی برای آینده است؛ افقی که در آن آزادی، برابری و کرامت انسانی به حقوقی همگانی تبدیل شوند. وظیفه امروز ما حفظ دستاوردهای این جنبش، دفاع از حقیقت و کرامت قربانیان، تقویت همبستگی اجتماعی و تبدیل مطالبات آزادیخواهانه به برنامهای روشن و امیدبخش برای آینده است.
#انجمن_صنفی_معلمان_کوردستان با گرامیداشت یاد شهیدان جنبش ژینا و همدردی با سایر قربانیان، بر این باور است که سرکوب مطالبات اجتماعی هیچگاە مسائل را حل نکردە و نخواهد نمود بلکە مشکلات را پیچیدەتر و هزینەهای انسانی و مادی را افزونتر میکند. اگر در جنبش ژینا بە شیوەای عقلایی و انسانی با مطالبات و اعتراضات بەحق شهروندان تعامل میشد شاید شاهد اعتراضات خونین ١٤٠٤ و دو جنگ ویرانگر اخیر نمیبودیم کە مملکت گرفتار این حجم از مرگ، خشم، ناامیدی، گرانی، خسارت و ویرانی بشود.
انجمن صنفی معلمان کوردستان (سقز و زیویه، مریوان و سروآباد، سنندج)
شهریورماه ۱۴۰۵
-1-640x360.png)